روایت

تلاطم و تعهد

گزارش وضعیت سازمان‌های نیکوکاری و مردم‌نهاد در دی‌ماه ۱۴۰۴

یک گزارش میدانی از دل بحران؛ از اینکه سازمان‌های نیکوکاری و مردم‌نهاد چگونه فعالیت داشتنند، چه چالش‌هایی را تجربه کردند، و چه راهکارهایی را به کار گرفتند؛  از سرمایه انسانی تا ارتباطات و منابع مالی.

سازمان‌ نیکوکار ی و مردم‌نهاد
0
استان
0

این گزارش درباره چیست؟

از تجارب سازمان‌ها تا بررسی راهکارهای جمعی

سازمان‌های نیکوکاری و مردم‌نهاد، نبض حمایت اجتماعی‌اند؛ اما بحران‌های سال ۱۴۰۴، هم‌زمان با ناپایداری‌های اقتصادی و اختلالات فناورانه، اکوسیستم نیکوکاری را وارد یکی از پیچیده‌ترین دوره‌های اخیر کرد.افرا در این گزارش، یک پرسش راهبردی را پیشِ روی اکوسیستم می‌گذارد:
برای حفظ پایداری جمعی اکوسیستم نیکوکاری، چه اقداماتی را می‌توان «با هم» و «در کنار هم» طراحی و اجرا کرد؟

۱۴۰ سازمان از ۳۱ استان

این مسیر با رویکردی همدلانه آغاز شد؛ گفت‌وگوهایی برای جویا شدن احوال سازمان‌ها و شنیدن روایت‌های واقعی از آنچه در میدان رخ داده است. در جریان این ارتباط‌ها، الگوهای مشترکِ چالش‌ها و واکنش‌ها آشکار شد. افرا برای اینکه این تجربه پراکنده به دانشی قابل استفاده برای اکوسیستم تبدیل شود، الگوها را صورت‌بندی کرد و با دسته‌بندی چالش‌ها، گردآوری داده‌ها را از طریق جلسات حضوری، تماس‌های تلفنی و پرسش‌نامه‌های تکمیلی پیش برد تا نهایتاً این گزارش تدوین شود.

در این روایت و مشاهده میدانی، افرا با ۱۴۰ سازمان نیکوکاری و مردم‌نهاد در ۳۱ استان کشور در ارتباط بوده است. برای رعایت اصل محرمانگی و حفظ حرمت سازمان‌ها و پاسخ‌دهندگان، نتایج به‌صورت تجمیعی و بدون اشاره به اطلاعات هویتی منتشر شده است.

برای مشاهده خلاصه مدیریتی هر بخش، روی آن کلیک کنید

وضعیت فعالیت و ارائه خدمات

ارائه خدمات بیش از ٪۴۰ از سازمان‌های تحث تاثیر بوده است

در دوره بحران، اگرچه بخش عمده‌ای از شبکه نیکوکاری توانسته تداوم خدمت‌رسانی را حفظ کند، اما تصویر داده‌ها نشان می‌دهد این تداوم برای همه سازمان‌ها یکسان نبوده است: ۶۵.۷٪ از سازمان‌ها (حدود ۹۲ سازمان از ۱۴۰) به فعالیت خود ادامه داده‌اند، ۲۷.۹٪ (حدود ۳۹ سازمان) در وضعیت نیمه‌فعال قرار گرفته‌اند و ۶.۴٪ (حدود ۹ سازمان) غیرفعال شده‌اند؛ در همین حال، حتی میان سازمان‌های فعال نیز سهم قابل‌توجهی از خدمات به‌صورت «ارائه محدود» گزارش شده است. این یعنی خدمات به‌طور کامل متوقف نشده، اما بسیاری از برنامه‌ها با کاهش دامنه، فرکانس یا کیفیت مواجه بوده‌اند؛ وضعیتی که هم پیامد مستقیم آن کاهش ظرفیت عملیاتی و دسترسی جوامع هدف به خدمات است و هم می‌تواند در بلندمدت اثرات جدی‌تری بر گروه‌های آسیب‌پذیر باقی بگذارد.

وضعیت روحی سرمایه انسانی سازمان‌ها در بحران

وضعیت سرمایه انسانی سازمان‌ها

وضعیت روحی سرمایه انسانی سازمان، نیازمند توجه ویژه است

نزدیک به ۴۴٪ از سازمان‌ها وضعیت روحی «نامساعد» را گزارش کرده‌اند؛ بنابراین آسیب روانی و فرسودگی یکی از پررنگ‌ترین ریسک‌های عملیاتی در دوره بحران بوده است.

اندازه سازمان تأثیر مستقیم و قاطع بر وضعیت روحی نشان نمی‌دهد؛ فشار روانی بحران تقریباً در تمام سطوح سازمانی محسوس بوده است. در واقع، درصد وضعیت روحی «بد» در سازمان‌های بزرگ (۴۰٪) تقریباً با سازمان‌های کوچک (۴۰.۶٪) برابر است. این موضوع نشان می‌دهد فشار روانی ناشی از بحران، مستقل از ساختار و منابع مالی، تمام لایه‌های اکوسیستم نیکوکاری را درنوردیده است.

همچنین سازمان‌هایی که با کودکان و جوانان کار می‌کنند، فشار روانی بیشتری گزارش کرده‌اند

وضعیت ارتباطات سازمان‌ها

ارتباط با حامیان در بیش از ٪۷۰ از سازمان‌ها آسیب دیده است

به‌طور کلی بیشترین چالش ارتباطی مربوط به رابطه با حامیان بوده است؛ نزدیک به نیمی از سازمان‌ها گزارش داده‌اند که در این شرایط ارتباط محدودی با حامیان داشته‌اند، حدود ۲۷ درصد هیچ ارتباطی نداشته‌اند و تنها ۲۳ درصد توانسته‌اند ارتباط خود را حفظ کنند.

داده‌ها حاکی از آن است که حدود ۶۷ درصد از سازمان‌های نیکوکاری در این شرایط با جامعه هدف خود در ارتباط بوده‌اند و این ارتباط، با توجه به قطعی اینترنت، عمدتاً از طریق تماس تلفنی برقرار شده است.

اندازه سازمان با توان حفظ ارتباط با جوامع هدف در بحران همبستگی دارد: در سازمان‌های بزرگ ۹۰% ارتباط کامل حفظ شده، در متوسط ۷۳/۵% و در کوچک ۶۳/۵%؛ در مقابل ۱۲/۵% از سازمان‌های کوچک ارتباط را از دست داده‌اند. این الگو نشان می‌دهد سازمان‌های بزرگ‌تر تاب‌آوری ارتباطی بیشتری دارند.

وضعیت مالی سازمان‌ها

بیش از ۷۵ درصد از سازمان‌ها آسیب مالی دیده‌اند

تصویر کلی جذب منابع مالی سازمان‌ها در دوره بحران به‌طور محسوسی منفی است: از میان ۱۴۰ سازمان، ۸۴ سازمان (۶۰٪) کاهش جذب مالی را گزارش کرده‌اند. در عین حال، ۳۱ سازمان (۲۲.۲٪) جذب را «طبق روال قبلی» حفظ کرده‌اند و ۲۳ سازمان (۱۶.۴٪) اعلام کرده‌اند که در بحران اصلاً جذب مالی نداشته‌اند. تنها ۲ سازمان (۱.۴٪) افزایش جذب را تجربه کرده‌اند. 

به صورت‌ کلی بررسی‌ها نشان‌دهنده این است که بیش از ۷۵ درصد از سازمان‌ها در این دوران از لحاظ مالی آسیب دیده‌اند.

با تعریف «آسیب مالی» به‌عنوان مجموعِ درصد سازمان‌هایی که در بحران کاهش جذب داشته‌اند به‌علاوه سازمان‌هایی که جذب مالی نداشته‌اند، بیشترین آسیب مالی مربوط به حوزه‌های کودکان و زنان و خانواده است. پس از آن، حوزه‌های حمایت تحصیلی و آموزشی، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و اشتغال و کارآفرینی قرار می‌گیرند؛ یعنی بخش‌هایی که همزمان با افزایش نیاز جامعه در بحران، با افت جدی منابع مواجه شده‌اند.

توصیه‌های پیشنهادی برای سازمان‌های نیکوکاری

توصیه‌های پیشنهادی برای حامیان و نیکوکاران

دریافت رایگان نسخه کامل گزارش

برای دانلود نسخه کامل این گزارش و مطالعه تمامی یافته‌ها و داده‌‌های آن فرم زیر را تکمیل کنید و نسخه پی‌دی‌اف آن را دریافت کنید.