در مدار بحران | گزارش جنگ ۴۰روزه | افرا

روایت

در مدار
بحران

گزارش تحلیلی از وضعیت سازمان‌های نیکوکاری و مردم‌نهاد

جنگ ۴۰روزه · اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵

طولانی‌ترین و فرسایشی‌ترین بحران سال ۱۴۰۴، ۵۰ سازمان در ۱۹ استان و ۱۶ حوزه فعالیت، و با این حال ۷۴.۵٪ فعال ماندند. این گزارش روایت آنهاست؛ از چالش تا تاب‌آوری.

وضعیت فعالیت سازمان‌ها
فعال ۷۴.۵٪
نیمه‌فعال ۱۹.۴٪
غیرفعال ۵.۹٪
۰

سازمان نیکوکاری

۰

استان

۰

حوزه فعالیت

این گزارش چیست؟

از بقا به تاب‌آوری اکتسابی

جنگ ۴۰روزه اسفند ۱۴۰۴ که تا نیمه فروردین ۱۴۰۵ ادامه یافت، طولانی‌ترین و فرسایشی‌ترین بحران سال بود. سازمان‌های نیکوکاری نه‌تنها با معضل «ارائه خدمات»، بلکه با پرسش بنیادی‌تر «چگونگی ادامه فعالیت» روبه‌رو بودند.

موسسه افرا در تعامل با ۵۱ سازمان در بازه ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۴ فروردین ۱۴۰۵، دو پرسش کلیدی را دنبال کرد: چه عواملی باعث شد برخی سازمان‌ها با منابع محدود چراغ خدمت را روشن نگه دارند؟ و چه عواملی برخی دیگر را شکننده‌تر کرد؟

«تاب‌آوری سازمانی، محصول کنش جمعی میان سازمان، حامیان و جامعه است؛ نه یک ویژگی ذاتی، بلکه یک ظرفیت اکتسابی و قابل ساختن.»
۰سازمان نیکوکاری و مردم‌نهاد در سراسر کشور
۰استان از سراسر کشور
۳بحران ۱۴۰۴ مقایسه‌شده در این گزارش
پراکندگی جغرافیایی

پوشش ۱۹ استان با تمرکز بر مناطق آسیب‌دیده

حدود نیمی از سازمان‌ها در تهران (بیشترین آمار آسیب‌دیدگی در جنگ) و مابقی پراکنده در ۱۸ استان دیگر

پراکندگی سازمان‌ها در ۱۹ استان
محتوای گزارش

سرفصل‌های اصلی این گزارش

روی هر بخش کلیک کنید تا به محتوای آن هدایت شوید.

یافته‌های کلیدی

داده‌ها چه می‌گویند؟

می‌توانید برای فهم بهتر داده‌ها، روی هر بخش از نمودار یا برچسب‌های آن کلیک کنید.

وضعیت فعالیت سازمان‌ها در جنگ اسفند

۷۴.۵٪فعال
فعال۷۴.۵٪
نیمه‌فعال۱۹.۶٪
غیرفعال۵.۹٪

با قطعی اینترنت مواجه شدند

۹۴٪مواجه شدند
با قطعی و اختلا جدی مواجه شدند۹۴٪
بدون اختلال جدی۶٪

آسیب مالی در بحران جنگ اسفند

۸۰٪آسیب مالی
آسیب مالی شدید دیدند۸۰٪
کمتر تحت تاثیر۲۰٪

سطح مشارکت هیئت‌مدیره

۴۴٪مشورتی
مشارکت فعال۲۸٪
مشارکت مشورتی۴۴٪
انفعال یا غیبت۲۸٪
روند تاب‌آوری

سه بحران، یک روند صعودی

با وجود طولانی‌تر بودن بحران جنگ ۴۰روزه، نرخ توقف کامل به پایین‌ترین سطح در مقایسه با بحران‌های قبلی رسید و بیشترین درصد فعالیت ثبت شد

مقایسه وضعیت فعالیت سازمان‌ها در سه بحران ۱۴۰۴

۲۹.۲٪
۴۰.۲٪
۳۰.۶٪
جنگ ۱۲روزه
۶۵.۷٪
۲۷.۹٪
۶.۴٪
بحران دی‌ماه
۷۴.۵٪
۱۹.۶٪
۵.۹٪
جنگ ۴۰روزه ← این گزارش
فعال
نیمه‌فعال
غیرفعال

روند صعودی تاب‌آوری

نرخ فعالیت از ۲۹.۲٪ در جنگ اول به ۷۴.۵٪ در جنگ اسفند رسید؛ افزایش ۲.۵ برابری در طول سال ۱۴۰۴

توقف کامل کاهش یافت

غیرفعالی از ۳۰.۶٪ در بحران اول به ۵.۹٪ در جنگ ۴۰روزه رسید؛ نشانه یادگیری جمعی و بلوغ نسبی اکوسیستم

معنای تداوم تغییر کرد

«باز بودن دفتر» به «حفظ خدمت ضروری» تغییر معنا داده است؛ تطبیق مدل عملیاتی به جای توقف فعالیت

نکته مهم: سبد مطالعه سازمان‌ها در سه بحران متفاوت بوده است. این روند، بیانگر یادگیری جمعی اکوسیستم نیکوکاری است نه تعمیم آماری مستقیم.
چالش‌های اصلی

۸ چالش پرتکرار در جنگ اسفند

این چالش‌ها به‌صورت زنجیره‌ای عمل کردند؛ بدین شکل که اختلال در یک بخش، دیگر بخش‌ها را تحت تاثیر قرار می‌داد

قطعی اینترنت و کانال‌های دیجیتال
۹۴٪
اختلال جذب منابع مالی
۸۰٪
فشار روانی و استرس جنگ
۷۰٪
توقف فعالیت‌های آموزشی و حضوری
۶۲٪
تورم و افزایش قیمت
۵۸٪
مشکلات معیشتی جامعه هدف
۵۶٪
کاهش مشارکت داوطلبان
۵۶٪
چالش مدیریتی و عدم وجود آیین‌نامه بحران
۵۲٪
۷۰٪
مجبورا به پیام‌رسان داخلی مهاجرت کردند
۶۶٪
خدمات تلفنی را جایگزین کردند
۴۰٪
به توزیع بسته معیشتی تغییر مسیر دادند
۶۴٪
دورکاری یا مدل هیبریدی اجرا کردند
تاب‌آوری سازمانی

پنج مولفه‌ای که تفاوت ایجاد کردند

آنچه در این بحران سازمان‌ها را از هم متمایز کرد نه منابع بیشتر و نه اندازه سازمان، بلکه ترکیبی از ۵ ویژگی درونی بود. هرجا دو یا سه تا از این مولفه‌ها غایب بود، سازمان به انفعال کشیده شد.
۱
تصمیم‌گیری چابک
تعریف خدمت حداقلی، تفویض اختیار و استفاده از کانال‌های جایگزین در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول بحران
۲
ساختار خدمات
ایجاد مرز شفاف میان خدمات «ضروری» و «قابل تعویق»؛ توانایی کوچک‌سازی موقت بدون از دست دادن ماموریت اصلی
۳
مدیریت مالی متنوع
حامیان ماهانه ثابت + صندوق ذخیره بحران + کانال‌های متعدد جذب منابع (نه تکیه به یک بستر)
۴
سرمایه انسانی
داوطلبان با کار تعریف‌شده، مدل دورکاری آماده و پشتیبانی روانی از تیم اجرایی در بحران
۵
ارتباطات پایدار
بانک اطلاعات حامیان بکاپ‌گرفته، کانال‌های جایگزین ارتباطی و گزارش‌دهی مستمر حتی در بحران
«در هر سازمانی که این پنج مولفه، حتی در سطح حداقلی، کنار هم فعال بودند، سازمان توانست در اوج بحران هم شکلی از فعالیت محدود یا بهینه‌شده را از خود نشان دهد.»
توصیه‌ها

توصیه‌های پیشنهادی

مجموعه‌ای از راهکارهای عملی برای سازمان‌های نیکوکاری و حامیان

برای سازمان‌های نیکوکاری

  • ◆آیین‌نامه بحران برای ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول تدوین کنید
  • ◆ساختار مالی را از وابستگی به یک کانال خارج کنید
  • ◆«حداقل بسته خدمت» را از قبل تعریف و مکتوب کنید
  • ◆بکاپ آفلاین داده‌های حامیان و مددجویان تهیه کنید
  • ◆پروتکل پایش و حمایت روانی تیم را رسمی کنید
مشاهده همه توصیه‌ها ← دریافت گزارش کامل

برای حامیان و جامعه

  • ◆حمایت مستمر ماهانه را جایگزین کمک‌های مقطعی کنید
  • ◆تنوع در کانال‌های پرداخت را جدی بگیرید
  • ◆به نیازهای واقعی اعلام‌شده سازمان پاسخ دهید
  • ◆رابطه با سازمان را حتی در بحران حفظ کنید
  • ◆از سازمان‌های با شفافیت و گزارش‌دهی مستمر حمایت کنید
مشاهده همه توصیه‌ها ← دریافت گزارش کامل
دریافت رایگان

دریافت رایگان نسخه کامل گزارش

۴۰ روز جنگ، ۵۱ سازمان، صدها روایت از مدیریت بحران. گزارش کامل «در مدار بحران» را رایگان دریافت کنید.